Trăn trở của người giữ sổ tử tại đại công trường phá đá p1

Cao nguyên Đồng Văn, dẫu cực kỳ khắc nghiệt, nhưng vẫn là miền đá đẹp như thiên đường. Ảnh: Na Sơn

Ông Trịnh Văn Đảm, năm nay 73 tuổi, vẫn xốc vác, thô mộc hai với hai là bốn, đúng phoóc một anh cán bộ kỹ thuật hệ trung cấp tham gia mở đường Hạnh Phúc từ gần nửa thế kỷ trước. Đường Hạnh Phúc thông vào đến Đồng Văn, khi ông đang làm C trưởng, phụ trách hơn 200 Thanh niên xung phong của tỉnh Thái Nguyên trên công trường; tổ chức điều ông ra Ban tổ chức chính quyền, rồi Ty Giao thông Hà Giang công tác (là một nhân viên bình thường) mãi đến năm 1988 thì nghỉ hưu.
Ông Đảm người gốc Thái Nguyên, nhờ con đường Hạnh Phúc, đã phải duyên lấy vợ Hà Giang, Hà Giang trở thành quê hương thứ hai của ông, đến nay cũng coi như trọn một đời người.
Sau khi tận tâm tham gia đánh giặc Tây ở Tây Bắc, huyết chiến ở lòng chảo Điện Biên Phủ, sang tận Thượng Lào, anh thanh niên Trịnh Văn Đảm được cử đi học trung cấp giao thông. Năm 1956, khi có lời hiệu triệu mở đường Hạnh Phúc “cứu” miền đá khốc liệt Đồng Văn, anh Đảm là một trong 5 cán bộ kỹ thuật đầu tiên xông lên tuyến đầu.
Giờ, điểm quân số lại, chỉ còn ông Đảm và một người đàn ông nữa (trong số 5 người ấy) còn lại trên cõi đời. Ông ấy tên là Đoàn Vũ Cự, cùng quê Thái Nguyên với ông Đảm, trước khi về hưu làm đến Trưởng ty Giao thông Hà Giang. Riêng ông Đảm, cung số của ông chẳng bao giờ rơi vào đường quan lộ. Ông nghỉ hưu trong căn nhà nhỏ, đạm bạc đến khó tưởng tượng ở ven bờ sông Lô. Hồi ông về bên tả ngạn này, nai hoẵng còn đi lại như trâu bò trong rừng gỗ nghiến cổ thụ, giờ phố xá phong quang thế này, là ông mừng rồi.
Cái ông mong mỏi hơn cả là làm sao để người đời đừng quên lãng hết cả triệu ngày công, cả 6 năm ròng hàng nghìn thanh niên thuộc 18 dân tộc của 8 tỉnh thành nai lưng phá đá mở đường vào Đồng Văn – Mèo Vạc. Điều này lại càng da diết hơn, khi chúng ta nhớ tới những người đã vì con đường mà vĩnh viễn nằm lại với miền đá. Với ông Đảm và những người đồng đội hãy còn sống của ông, con đường ấy chính là số phận, là cả cuộc đời.

Bây giờ, khi đã gần đất xa trời, nhiều thế cựu Thanh niên xung phong mở đường Hạnh Phúc chỉ có một ước mơ đơn giản là: đi thăm lại con đường mà hơn 40 năm trước mình và đồng đội đã xả thân suốt 6 năm trời để làm. Song, ngay cả khi mà nhiều người đã xuôi về thiên cổ, chuyến đi giối già ấy vẫn chỉ nằm trong… dự định. Trong ảnh là lực lượng cựu TNXP Lạng Sơn, sau rất nhiều nỗ lực, và cả những kiến nghị phẫn nộ, các cô các bác mới được một lần trở lại, chụp ảnh ở trước Hội Đồng nhân dân huyện Đồng Văn – nơi ngày mà gần nửa thế kỷ trước, đường Hạnh Phúc đã được cắt băng khánh thành với sự tham dự của Bộ trưởng Bộ Giao thông (vận tải) Phan Trọng Tuệ.
Vừa rồi, tóc đã điểm sương, mấy chục Thanh niên xung phong làm đường Hạnh Phúc của tỉnh Lạng Sơn có được tỉnh ưu ái cho kinh phí tổ chức một chuyến về nguồn ngược Đồng Văn, Mèo Vạc.

Xem tiếp trang: 1 2 3 4 5